خطبهء پانزدهم و من كلام له عليه السّلام فيما ردّه على المسلمين من قطائع « 1 » عثمان . و اللّه لو وجدته قد تززّج به النّساء ، و ملك به الاماء ، لرددته ، فانّ فى العدل سعة . و من ضاق عليه العدل ، فالجور عليه اضيق . « 2 » ترجمه در بارهء آنچه عثمان از بيت المال به افراد خاصّى بخشيده بود و امام ( ع ) آنها را به بيت المال باز گرداند : به خدا سوگند ( اموال غارت شدهء بيت المال را به آن باز مىگردانم حتّى ) اگر آن را بيابم كه مهر زنان شده يا كنيزانى با آن خريده باشند ، همه را قاطعانه به بيت المال بر مىگردانم ( و اجازه نمىدهم بىعدالتى سابق در جهان اسلام ادامه يابد ! ) زيرا در

--> ( 1 ) « قطايع » جمع « قطيعه » به معنى زمينهايى است كه تعلق به « بيت المال » دارد و حاكم ، آن را به افراد مورد نظر خود به صورت رايگان يا با خراج بسيار كم مىبخشد ، در عصر عثمان بخشش اين « قطايع » به « بنى اميه » و ساير نزديكان عثمان به طور گسترده صورت گرفت ، به گفتهء « ابن ابى الحديد » در عصر عمر نيز قطايعى وجود داشت امّا مربوط به رزمندگان و رنجديدگان جنگى بود ولى عثمان به اقوام و بستگان خود بخشيد . ( 2 ) در « مصادر نهج البلاغه » آمده است كه اين خطبه در كتاب « الاوائل » نوشتهء « ابو هلال عسكرى » و همچنين در كتاب « دعائم الاسلام » نوشتهء « قاضى نعمان مصرى » و « اثبات الوصية مسعودى » ( با تفاوتهايى ) ذكر شده است . ( مصادر نهج البلاغه ، جلد 1 ، صفحهء 350 )